หน่วยที่ 1 : น้ำใส
หน่วยที่ 1 : น้ำใส
การอ่านคำพื้นฐาน การผันวรรณยุกต์คำ
ก่อนจะผัน ต้องรู้ก่อนว่าพยัญชนะต้นอยู่ในกลุ่มไหน เพราะแต่ละกลุ่มมีสิทธิ์ในการผันไม่เท่ากัน
อักษรกลาง (9 ตัว): ก, จ, ด, ต, บ, ป, อ, ฎ, ฏ (ท่องว่า: ไก่จิกเด็กตายเด็กตายบนปากโอ่ง)
อักษรสูง (11 ตัว): ข, ฃ, ฉ, ถ, ฐ, ผ, ฝ, ส, ศ, ษ, ห (ท่องว่า: ผีฝากถุงข้าวสารให้ฉัน)
อักษรต่ำ (24 ตัว): คือตัวที่เหลือ แบ่งเป็นต่ำคู่ (เสียงคู่กับอักษรสูง) และต่ำเดี่ยว (งูใหญ่นอนอยู่ ณ ริมวัดโมลีโลก)
คำเป็น: ประสมสระเสียงยาว (อา, อี, อู) หรือสะกดด้วยมาตรา แม่กน, กม, เกย, เกอว, กง (นมยวง)
คำตาย: ประสมสระเสียงสั้น (อะ, อิ, อุ) หรือสะกดด้วยมาตรา แม่กก, กด, กบ (กบฏ)
ข้อควรระวังสำหรับอักษรต่ำ: รูปและเสียงจะไม่ตรงกัน ถ้าใส่รูป เอก จะออกเสียง โท และถ้าใส่รูป โท จะออกเสียง ตรี
อักษรกลาง: คือ "เด็กดี" ผันได้ครบ 5 เสียงเสมอ (ถ้าเป็นคำเป็น)
อักษรสูง: พื้นเสียงเป็นเสียงจัตวา (เช่น ขา, ฉัน) แต่ไม่มีรูปวรรณยุกต์
อักษรต่ำ: เป็นพวก "เสียงเลื่อน" คือรูปเอก-เสียงโท / รูปโท-เสียงตรี
การใช้อักษรนำ: หากต้องการให้อักษรต่ำผันได้ครบเหมือนอักษรสูง ให้ใช้ "ห" นำ หรือ "อ" นำ (เช่น นา-หน่า-น่า)
หน่วยที่ 2 : ใจหาย
ฝึกสะกดคำที่มีตัวสะกด
กลุ่มนี้จำง่ายที่สุด เพราะออกเสียงตามตัวสะกดที่ปรากฏชัดเจน มี 4 มาตรา:
แม่กง: ใช้ ง สะกด (เช่น หาง, ปล้อง, ลิง)
แม่กม: ใช้ ม สะกด (เช่น กลม, ขิม, แต้ม)
แม่เกย: ใช้ ย สะกด (เช่น สาย, ปุย, เฉย)
แม่เกอว: ใช้ ว สะกด (เช่น ขาว, หิว, แมว)
หากเจอคำที่ไม่คุ้นเคย ให้ลอง "แยกพยางค์" แล้วดูว่าตัวสะกดในพยางค์นั้นตกอยู่ในกลุ่ม 8 แม่ข้างต้นหรือไม่ เช่น คำว่า "จักรวาล":
จัก- (แม่กก)
ระ- (แม่ ก กา)
วาล (แม่กน เพราะ ล อยู่ในกลุ่มแม่กน) รวมเป็น: จัก-ระ-วาล
นอกจากมาตราสะกดแล้ว ยังมีกฎเฉพาะที่มักทำให้สับสนเวลาอ่าน:
ตัวสะกดซ้อน (ตัวการันต์): ถ้าพยัญชนะตัวสุดท้ายมีเครื่องหมายทัณฑฆาต (์) กำกับอยู่ ไม่ต้องออกเสียง (เช่น ยักษ์ อ่านว่า ยัก)
คำที่มี รร (ร หัน):
ถ้าไม่มีตัวสะกดตามหลัง ออกเสียงเป็น -อัน (เช่น บรรทัด อ่านว่า บัน-ทัด)
ถ้ามีตัวสะกดตามหลัง ออกเสียงเป็นสระ อะ + ตัวสะกดนั้น (เช่น พรรค อ่านว่า พัก)
พยัญชนะไม่ออกเสียง: บางคำมีพยัญชนะสะกดห้อยท้ายแต่ไม่ออกเสียง เช่น สามารถ (สา-มาด), เกษตร (กะ-เสด), พยาธิ (พะ-ยาด)